Waarom spreektaal in je boek beter is dan schrijftaal

Boek schrijven bedrijf

Gedichten, ik heb er een haat-liefdeverhouding mee. Fascinerend wat dichters met taal kunnen doen, maar als ik het weer eens niet snap, voel ik me dom.

Van Wislawa Szymborska houd ik echter onvoorwaardelijk.

Wanneer ik het woord Toekomst uitspreek,
vertrekt de eerste lettergreep al naar het verleden.*

Geen speld tussen te krijgen. Als ik haar gedichten lees, is het alsof ze tegen me praat. En voor schrijvers die over hun vak schrijven, is dat ook heel verstandig: schrijven alsof ze tegen hun lezers praten.

Mooier maken

Als we schrijven hebben we de neiging alles ‘mooier’ te maken, want dat is netter en duidelijker denken we. ‘Betalingsbevestiging omtrent uw reservering’ stond er laatst in de onderwerpregel van een e-mail. Bij ‘betalingsbevestiging’ fronste ik al, oh, ze bedoelen dat ze mijn betaling hebben ontvangen. Om over dat ‘omtrent uw reservering’ nog maar te zwijgen.

Schrijf zoals je spreekt

Waarom niet gewoon: ‘U heeft betaald’. Duidelijker kan niet, en ook heel netjes. Als je schrijft zoals je spreekt, krijg je mooie teksten. Natuurlijk moet je dit niet te letterlijk nemen. Die ‘eh’s’ en ‘ja, jeetje’s’ (inderdaad, dat zeg ik weleens…) schrijf je niet op. Maar schrijf gewoon de woorden die je altijd gebruikt. Dus niet ‘omtrent’ gebruiken, want wie zegt dat nou?

Beter opletten met spreektaal

Als je schrijft zoals je spreekt, zullen je lezers je boodschap beter onthouden. Onderzoek bewijst dit: je let kennelijk beter op bij spreektaal, omdat het lijkt alsof iemand tegen je praat. Je wilt namelijk voorbereid zijn om goed antwoord te kunnen geven.

Hoe zorg je nou dat je niet te formeel gaat schrijven?

– Gebruik geen woorden die je niet zou zeggen als je tegen iemand praat.

– Stel je voor dat je in gesprek bent met bijvoorbeeld een klant als je aan het schrijven bent.

– Ouderwetse woorden als omtrent, te allen tijde, heden, met dien verstande, reeds, vermits: gewoon niet meer gebruiken.

– Lees je tekst eens hardop voor, dan hoor je beter of het niet te formeel is.

Niet moeilijk doen

Je hoeft je teksten dus niet ‘mooier’ te maken, liever niet zelfs als je wilt dat de lezer je boodschap onthoudt. En dat is fijn, we hoeven dus helemaal niet moeilijk te doen. Ga gewoon schrijven alsof je tegen iemand praat.

Meer tips

Over het schrijven van je boek valt uiteraard nog veel meer over te leren. Ik geef nog meer tips in mijn e-book ‘Boekbloopers’, met vijf valkuilen die je wilt vermijden als je begint aan je boek. Je kunt hem hier aanvragen.

* Uit ‘De drie wonderlijkste woorden’, Wislawa Szymborska